6 ноября 2013 г.   Главная О газете Персонал Контакты Башинформ
Хоҡуҡ // Акциялар

Наркотиктар һәм СПИД -- бер бығауҙың ике ҡулсаһы
31.07.03


       Өфөлә Спорт һәм сәләмәтлек йылы рамкаһында үтеүсе Икенсе
       "Йәшлек һәм һаулыҡ" мәғлүмәт акцияһы аҙағына яҡынлаша. Уның
       ойоштороусылары булып Республика СПИД һәм инфекцион ауырыуҙ арҙы профилактикалау үҙәге, шулай уҡ Өфөнөң "Әсәйҙәр наркоти ктарға ҡаршы" ҡала йәмәғәт ойошмаһы сығыш яһаны. Һәм әгәр Республика СПИД һәм инфекцион ауырыуҙарҙы профилактикалау үҙ әге эшмәкәрлеге тураһында мәғлүмәт юҡ - юҡ та матбуғатта пәй ҙә була икән, ә бына "Әсәйҙәр наркотиктарға ҡаршы" ойошмаһы улай тип әйтеп булмай. Шуға күрә мин был ойошманың рәйесе М өхәррәмова Альмира Ишбулды ҡыҙынан уның эшмәкәрлеге менән ен текләберәк таныштырыуын һораным. -- Беҙҙең ойошма 2000 йылдың июнь айында наркомания проблема һына битараф булмаған кешеләр тарафынан төҙөлдө. Уның состав ына табибтар, педагогтар, мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре һәм, әлбитә , наркомандарҙың әсәләре бар. Барыһы ла 1999 йылдың декабрь айында Калинин исемендәге мәҙә ниәт йортонда наркотиктарға ҡаршы ойошторолған музыкаль - м әғлүмәт сараһынан һуң башланды. Ул ваҡытта мин был мәҙәниәт йортонда балаларҙың ялын үткәреү бүлеген етәкләй инем. Тамаш асыларҙың күпселеге әйтеүенсә, был сара шул тиклем ихлас әҙе рләнгән ине, һөҙөмтәлә кисә аҙағына ҡалала һаулыҡ һаҡлау, мә ғариф һәм хоҡуҡ һаҡлау органдарының иң ыңғай көстәрен берләш тереп йәмғиәт ойошмаһы төҙөргә тигән тәҡдим индерелде. Шулай
       итеп беҙҙең хәрәкәт барлыҡҡа килде лә инде.
       Наркотиктар проблемаһын милиция көсө менән генә хәл итеп бу лмаясағын беҙ бик яҡшы аңлайбыҙ. Наркотиктар таратыу һәм һат ыу менән шөғөлләнгәнәдәргә яза биреү генә етмәй, йәштәр араһ ында аңлатыу эштәре алып барырға ла кәрәк. Шуға күрә беҙ хоҡ уҡ һаҡлау органдары менән бергә рейдтарға сығыуҙан тыш предп риятиеларҙа, ҡаланың уҡыу йорттарында лекциялар уҡыйбыҙ, йә штәрҙе наркотиктарға "Юҡ!" тип әйтергә саҡырабыҙ.
       Баштараҡ наркотиктар һатыу осрағы булған йорт ихаталарында
       беҙ наркотиктарға ҡаршы акциялар үткәрә торғайныҡ, ҡайһы ва ҡыт был сараларҙа дин әһелдәре лә ҡатнашты. Хәҙер иһә күп ке нә сараларҙы туҡтатырға тура килде. Сәбәбе бик ябай -- төрл ө саралар, дискотекалар, ҡыҙыҡлы кешеләр менән осрашыуҙар үт кәреү өсөн бина юҡ. Шулай итеп, хәҙер беҙ барлыҡ энергия, эн тузиазмды урамда акциялар үткәреүгә бағышлайбыҙ.
       Киң мәғлүмәт сараларында наркоманға ВИЧ - инфекция менән б ик еңел зарарланырға була тип йыш яҙалар. Тап наркомандар бө гөн ВИЧ ауырыуы буййынса иң юғары күрһәткестәргә эйә лә инде . . Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, наркотиктар ҡулланыусыларҙың күбеһендә
       "кәйефләнеү" теләге ВИЧ - инфекция эләктереү, ябай "наркушн ик"тан үлемесле ауырыуға әйләнеү ҡурҡынысынан көслөрәк. Беҙҙең йәштәрҙең СПИД һәм наркотиктар тураһында тулы мәғлүмә т менән таныш булмауы ( уларҙың күбеһе Өфөлә Республика СПИД
       үҙәгендә ышаныс телефоны булыуы, унда белгестәр менәнысын j<>ekdән барлыҡ проблемалар тураһында һөйләшеп булыуҙан тыш
       ВИЧ - инфекцияһына бушлай һәм аноним тикшерелеү мөмкинлеге тураһында ишеткәндәре лә юҡ) беҙҙең ҡалалағы СПИД ситуацияһы н ҡатмарлаштыра, әлбиттә.
       Бынан тыш йәш быуын вәкилдәре араһында үткәрелгән социаль
       һорашыуҙар барышында беҙ һыра, тәмәке кеүек әйберҙәрҙе рекл амалау уларҙа наркотиктар ҡулланып ҡарау теләге тыуҙырыуы аң лашылды.
       Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, күп кенә ата- әсәләр улдары йә ҡыҙҙары н аркотик ҡулланыуы тураһында асыҡтан - асыҡ әйтергә ҡурҡа. Б ыл проблема тураһында ҡысҡырып әйтеү ярамаған кеүек. Шул арҡ ала һәр ғаилә был афәт менән үҙ йортонда үҙе белгәнсә көрәше ргә мәжбүр. Тик был ғаилә сараларының файҙаһы бармы - юҡмы, быныһы инде икенсе һорау. "Артыҡ ҡиммәт булмаған" хаҡҡа нарк отик ҡатнашлы матдә һатылған урындар етерлек бит: был йәшере н бизнес ярайһы уҡ аҡса килтерә. Наркотик һатыу менән шөғөлләнеүселәрҙең күршеләре күп осраҡт а пүнәтәй булып сығыш яһауҙан баш тарта, шул ваҡытта милиция
       хеҙмәткәрҙәре наркотик һатыусыларҙың шәхси әйберҙәрен тикше ргәндә беҙгә мөрәжәғәт итә лә инде. Ҡайһы ваҡыт оператив төркөм менән был хужаларҙың квартиралар ына килгәндә уларҙың уйлап сығарыу, наркотиктарҙы йәшереү һ әләтлегенә иҫең китерлек. Юҡҡа ғына наркотик һатыусыларҙы ти кшергән ваҡытта гимнастика элементтары эшләргә мәжбүр итмәйҙ әр. Был бер ҙә уларҙы сәләмәтләндереү маҡсатында эшләнмәй, ҡ айһы ваҡыт бөтөнләй яланғас ҡалған ҡатын - ҡыҙ тәненән дә ге роинлы йә башҡа ағыу һалынған пакеттар килеп төшә.
       Тик фатир хужаһының йәшереп һаҡланған наркотиклы матдәләре
       табылған хәлдә лә беҙҙең суд системаһының эшләнеп еткерелмә гәнлеге арҡаһында ғәйеплеләрҙе язаға тарттырып булмауы ихтим ал. Бына шуға бер миҫал.
       Бер сегән ҡатынының фатирында милиция хеҙмәткәрҙәре һатыу ға әҙерләнгән наркотиктар запасы таба. Беҙ пүнәтәй булып сығ ыш яһаныҡ, протокол алып барылды. Тик төрлө сәбәптәр арҡаһын да суд тикшереүен өс тапҡыр күсерергә тура килде. Йә яуап би реүсе ауырып киткән (адвокат кәрәкле справканы алып килгән и не), һуңынан асыҡланыуынса, сегән ҡатыны русса йүнләп аңлама й икән, тимәк ул уҡый ҙа, һанай ҙа белмәй тигән һүҙ. Артабан
       был ҡатын тағы бер тапҡыр "ауырып "алды. Тик дүртенсе тапҡы р йыйылғанда ғына суд тикшереүе аҙағына тиклем алып барылды.
       Сегән ҡатынына шартлы рәүештә 5 йыл бирҙеләр.
       Ойошма барлыҡҡа килгәндән алып беҙ өс таҡыр мәғлүмәт акциял ары үткәрҙек, уларҙа башлыса халыҡты Өфө эске эштәр идаралығ ына шылтыратып наркотиктар һатылған урындар тураһында мәғлүм әт бирергә саҡырҙыҡ.
       Әйтергә кәрәк, халыҡ беҙҙең саҡырыуҙарға битараф ҡалманы. Ә лбиттә, ялған мәғлүмәт биреүселәр ҙә булды, әммә наркотиктиа р һатылған күп кенә "нөктә"ләр ҙә асыҡланды. Бындай акциялар ғәҙәттә эҙһеҙ юғалмай. Әле лә беҙгә ышаныс телефонының номерын һорап мөрәжәғәт итеүселәр бар.
       Әлеге ваҡытта "Йәштәр һәм һаулыҡ" акцияһы аҙағына яҡынлаша. Тиҙҙән уның тәүге һөҙөмтәләре билдәле буласаҡ. ВИЧ - инфекия ға тикшеренеү үтергә саҡырған был акция рамкаһында ҡала урам дары буйлап ике троллейбус йөрөй. Береһендә Өфө эске эштәр и даралығының ышаныс телефондары яҙылған, икенсеһендә -- Респу бликаның СПИД һәм инфекцион ауырыуҙарҙы профилактикалау үҙәг е телефон номерҙары бар. Бер һүҙ менән әйткәндә әкренләп бул һа ла беҙ кәрәк һәм файҙалы мәғлүмәтте йәштәребеҙгә еткерерг ә, уларҙы сәләмәт тормошҡа саҡырырға тырышабыҙ".

ГАЛИНА ЗАЙЦЕВА.
Материалдарҙы күсереп баҫҡанда (тулыһынса йәки өлөшләтә)
"БАШвестЪ" гәзитенә һылтанма яһау мотлаҡ.
НОВОЕ В РАЗДЕЛАХ
Сәйәсәт Иҡтисад Социум Мәҙәниәт Хоҡуҡ Спорт

Первая интернет-газета республики Башкортостан "БАШвестЪ"
"БАШИНФОРМ" мәғлүмәт агентлығы тарафынан сығарыла
E-mail
gazeta@bashvest.ru
Телефоны
(347) 272-93-65
(347) 273-32-62
 
(347) 272-48-00
(347) 273-14-83
Мөхәрририәттең фекере автор фекере менән тап килмәүе лә ихтимал