6 ноября 2013 г.   Главная О газете Персонал Контакты Башинформ
Сәйәсәт // Власть

Көрсөк аша - åòåø тормошҡа
26.03.09


       Башҡортостан Республикаһы Президенты Мортаза Рәхимов ағымдағы йылда республика алдында торған стратегик бурыстарҙы 15-се тапҡыр бәйән итте. Быйыл Башҡортостан Президентының БР Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайға традицион Мөрәжәғәтнамәһе "Ìаҡсатûáûƒ - кешеләрҙең åòåø тормошо, Башҡортостандың ижади ºå¼œòåí арттырыу" тип атала.
       Әйтергә кәрәк, кешеләрҙең мул тормошон, иң элек, төбәктең донъялағы финанс көрсөгөнән лайыҡлы сығыуы тип аңларға кәрәк. Башҡортостан башлығы һүҙҙәренә ҡарағанда, республика иҡтисады был һынауҙан һуң яңыртылған булырға тейеш.
       Ысындан да, көрсөк - ул көсһөҙҙәр өсөн аҫҡа төшөү һәм көслөләр өсөн күтәрелеү. Мортаза Рәхимов, парламентарий алдында сығыш яһап, Башҡортостан көрсөккә әҙерлек менән инде, тип белдерҙе. 2008 йыл йомғаҡтары буйынса тулайым төбәк продукты 800 миллиард һумдан ашып киткән, сәнәғәт етештереүе 9,2 процентҡа үҫкән. Ауыл хужалығы продукцияһы күләме үҫеше өс процент тәшкил итте. Биш миллион тоннанан ашыу уңыш йыйып алынған.
       Төҙөлөш эштәре күләме 4,4 процентҡа артты, дөйөм майҙаны 2,352 миллион квадрат метрлыҡ 27,9 мең фатир төҙөлгән.
       Көрсөктән бер ниндәй әҙер рецепт юҡ, тине төбәк башлығы. Шуға ҡарамаҫтан, 2009 йылғы Мөрәжәғәтнамәлә был иҡтисади ауырыуҙан иҫкәртеү "процедуралары" яҙылған.
       Беренсе сиратта, Мортаза Рәхимов фекеренсә, көрсөк осоронда Рәсәй өсөн "... властың аныҡ вертикалдәрен төбәктәрҙә уға ярашлы горизонталь менән нығытыу айырым, тормошсан роль уйнай. Быíäàé тура килеү дәүләттең һуңғы ныҡлығын билдәләй. Вертикаль һәм горизонталь системаларҙың ºóëàé берләшòåðåëåүен ысын федерализм, èæòèìàè äîãîâîð тип атап була. Глобаль финанс-иҡтисади көрсөктө уртаҡ тырышлыҡтар менән генә еңеп була. Һәм беҙҙең стратегияáûƒƒың асылы дәүләт һәм йәмғиәт òûðûøëûûí берләштереп, ê³ðñ³êò³ šœð åðƒœ è¾ àƒ þàëòûóƒàð ìåíœí, өлгәшелгән төп ҡаҙаныштарҙы һаҡлап ºàëûï һәм социаль йөкләмәләрҙе үтәп êåíœ ò¼ãåë, øóëàé óº яңы көстәр һәм иҡтисади үҫешòå¾ сифаты менән еңеï ñûûóƒàí èáœðœò. Ðеспублика иҡтисады көрсөктән èнновацион юл буйынса ышаныслы барûóñû, яңырàí ò³áœê áóëûï ñûûðà òåéåø".
       Бөгөн, 90-сы йылдарҙағы кеүек, республикаға инфляция, эш әүҙемлегенең кәмеүе, эш хаҡтарын түләмәү һәм эшһеҙлек кеүек проблемаларҙы хәл итергә тура килә. Шунлыҡтан хәҙерге осорҙа åòåøòåðå¼ сығымдарын кәметеү, шул иҫәптән энергияны һаҡлау; ïðîäóêöèÿ åòåøòåð弃å арттырыу, ÿ¾û ºå¼œòòœð áóëäûðûó, àéûðûóñà ауыл хужалығы продукцияһын, ààñ, күн сеймалын эшкәртеү áóéûíñà; торлаҡ төҙөлөшө темпын, þë ñåëòœðåí šœì êîììóíàëü èíôðàñòðóêòóðàíû ºàðàó êèìœëåí šàºëàï ºàëûóƒû тәьмин итå¼ñå дәүләт инвестиция программаларыíû¾ һөҙөмтәлелеген àðòòûðûó һәм ºóëàéëàøòûðûó; федераль программаларҙа һәм проекттарҙа ҡатнашыу кеүек мәсьәләләрҙе хәл итергә кәрәк.
       Һуңғыһы тураһында һөйләгәндә, төбәк үрҙә һаналған программаларҙа ҡатнашыу юлы менән республика бюджетына 11,8 миллиард һум йәлеп итергә планлаштыра, тип белдерҙе Мортаза Рәхимов.
       Әммә иң мөһиме - был аҡсаларҙы маҡсатҡа ярашлы тотоноу. Шунлыҡтан төбәктең бюджет һәм банк системалары алдына ҙур бурыстар ҡуйыла. Беренсенән, бюджет средстволарын тотоноуҙа контролде көсәйтергә кәрәк, икенсенән - финанс тотороҡлолоҡто һаҡлауҙан тыш, әммә иҡтисадты база хеҙмәттәре (предприятиелар, бәләкәй һәм урта бизнес өсөн шул уҡ кредиттар) менән тәьмин итергә кәрәк.
       Рәсәй Президенты Дмитрий Медведев, көрсөк осоронда эске баҙар үҫешенә баҫым яһаласаҡ, òèï ê¼ï òàïºûðƒàð áåëäåðƒå, һәм бында Башҡортостан үҙенең көслө производство ҡеүәте менән алдынғы позицияға сыға ала.
       Көрсөк осоронда яңы инвестициялар йәлеп итеүгә ҙур әһәмиәт бирелә, сер түгел, көрсөкò³¾ òœ¼ãå š³æ¼ìå ñœíœœò ñåêòîðû ýøåíäœ åòäè сағылды. Һәм шуíëûºòàí иң беренсе сиратта иҡтисадтың төп секторына - сәнәғәткә, ауыл хужалығына, торлаҡ-коммуналь хужалыҡҡа, төҙөлөшкә, сауҙаға ярҙам күрһәтеләсәк. Һәм, әлбиттә, бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ. Шулай итеп, ағымдағы йылда һуңғыһына 1,5 миллиард һум йүнәлтеләсәк.
       Иҡтисадтың агросәнәғәт секторына һигеҙ миллиард һум бүленәсәк. Төҙөлөш комплексына ярҙам күрһәтеләсәк, беренсе сиратта, торлаҡ төҙөлөшө күләмдәрен арттырыу иҫәбенә. Был ике мәсьәләне хәл итергә булышлыҡ итәсәк - төҙөүселәргә ярҙам итеү һәм республика халҡының торлаҡ мәсьәләһен хәл итеү. Атап әйткәндә, Мортаза Рәхимов Республика торлаҡ ипотека кредиты агентлығын булдырыу мәсьәләһен күтәрҙе.
       Башҡортостан Президенты Мөрәжәғәтнамәһенең байтаҡ өлөшө социаль өлкәгә арналды. Быйылға ҡабул ителгән социаль ïðîãðàììàëàð, ê³ðñ³êêœ ºàðàìà¿òàí, тулы к¼ëœìäœ үтәләсәк, тине Мортаза Рәхимов. €œìœëäœãå ðåñóðñòàðà ÿðàøëû аҙ тәьмин ителгән күп балалы ғаиләләргә, ауыр õœë㜠òàðûàí балаларға, инвалидтарға һәм оло йәштәге кешеләргә ñîöèàëü ярҙам êèìœëåí šàºëàï ºàëûó 쳚èì.
       Бынан тыш, быйыл демографик хәлгә, йәштәрҙе яҡлауға, мәғариф һәм һаулыҡ һаҡлау системаһына ҙур иғтибар бүленәсәк.
       Республика һәм тотош ил өлөшөнә бынан да ауырыраҡ һынау төштө, әммә беҙ унан нығынып сыҡтыҡ. Башҡортостан финанс көрсөгө эҙемтәләрен еңеп сығыр, тип ышанам.
       БР Дәүләт Йыйылышы-Ҡоролтайҙың Урындағы үҙидара һәм йәмәғәт берекмәләре буйынса комитеты рәйесе Зөфәр Еникеев, Башҡортостан Президентының Мөрәжәғәтнамәһенäә èºòèñàä õœëåíœ šœì òîòîø ñœéœñè ñèñòåìàà êîìïëåêñëû àíàëèç áèðåëãœí, òèíå:
       - Республика Президенты Мортаза Рәхимов билдәләүенсә, федерализм - ул Рәсәй Федерацияһы үҫешенең ò³ï юлы, һәм беҙгә был юлды камиллаштырырға кәрәк. Беренсе сиратта - бюджет федерализмы, - тине Зөфәр Еникеев. Парламентарий фекеренсә, бюджет федерализмын камиллаштырыу, иң элек, һалым закондарын үҙгәртеүҙе ҡарай.

Ольга Зацепина.
Материалдарҙы күсереп баҫҡанда (тулыһынса йәки өлөшләтә)
"БАШвестЪ" гәзитенә һылтанма яһау мотлаҡ.
НОВОЕ В РАЗДЕЛАХ
Сәйәсәт Иҡтисад Социум Мәҙәниәт Хоҡуҡ Спорт

Первая интернет-газета республики Башкортостан "БАШвестЪ"
"БАШИНФОРМ" мәғлүмәт агентлығы тарафынан сығарыла
E-mail
gazeta@bashvest.ru
Телефоны
(347) 272-93-65
(347) 273-32-62
 
(347) 272-48-00
(347) 273-14-83
Мөхәрририәттең фекере автор фекере менән тап килмәүе лә ихтимал