6 ноября 2013 г.   Главная О газете Персонал Контакты Башинформ
Хоҡуҡ // Хәүефле хәл

Балаларҙы йәберләү шундай уҡ яуап тыуҙыра
17.03.04


       Бөгөнгө йәмғиәттең иң киҫкен мәсьәләләренең береһе - ғаи ләләрҙә балаларҙы йәберләү. Рәсәйҙә йыл һайын ике миллионға
       яҡын 14 йәшкә тиклемге балаларҙың үҙ ғаиләләрендә туҡмалыу ы теркәлә. Башҡортостанда уртаса ике меңгә яҡын туҡмау осра ҡтары теркәлә. Туҡмалыу - йәберләүҙәрҙән ҡасып, йыл һайын ик е меңгә яҡын бала үҙ-үҙенә ҡул һалырға маташып ҡарай, ә 50 м еңе өйҙән ҡасырға мәжбүр була. Ҡағиҙә булараҡ, туҡмалғандарҙ ың өстән бер өлөшө - мәктәпкәсә йәштәге балалар. Малайҙарға ҡыҙҙарға ҡарағанда өс тапҡыр йышыраҡ көс ҡулланалар. Ҡанға б атырғансы туҡмалған балаларҙы станционарға һалғандан һуң, ул арҙың 10 проценты ( 2000 мең ) үлә. Енәйәт статистикаһы иһә
       бындай факттарҙың 5 - 10 процентын ғына сағылдыра.
       Хоҡуҡ һаҡлау ойошмалары мәғлүмәттәре буйынса, Рәсәйҙә б алаларҙың 60 проценты ғаиләлә, ә 30 проценты мәктәптә йәберл әү кисерә. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, туҡмалған бала үҙ - үҙенә ышаны сты юғалта, уны яратыуҙарына шикләнә башлай һәм үс алыу тура һында йышыраҡ уйлай. Эксперттар билдәләүенсә, шәхескә ҡарата
       енәйәт ҡылған үҫмерҙәрҙең 74 проценты ҡасандыр үҙҙәре йәбер ләнгән йәки аталарының әсәләрен туҡмағанын күреп үҫкән. Ғаил әләрҙең 40 процентында ирҙәр ҡатындарын бер тапҡыр булһа ла һуҡҡан. Һәр бишенсе рәсәй ҡатын-ҡыҙы ирҙәренең йоҙроҡ "көсөн " тойоп йәшәй.
       Балалар ни өсөн туҡмала һуң "Известия" гәзитенең 18-се һанында ҡыҙыҡлы мәғлүмәттәр килтерелә. Беренсе урында, эскән
       ата - әсәләрҙең йәне көйөү арҡаһында туҡмалған балалар тор а (29 процент). Ниндәйҙер ғәйеп арҡаһында туҡмалыусылар һан ы 26 процент, башҡа төрлө тәрбиәләргә көстәре етмәгәнгә күрә
       туҡмалғандар 19 процент. Психик яҡтан бәйһеҙ ата - әсәләрҙә н ҡыйырһытылған үҫмерҙәр 14, балаларҙы яратмау сәбәпле туҡм алғандар 5 процент.
       Күреүегеҙсә, балаларҙың иң яҡын кешеләре - ата-әсәләр та рафынан туҡмалғандарҙың уҫал ниәттәре бала саҡта тормошҡа ашмаһа ла, һуңынан насарлыҡ орлоҡтары шытып сыҡмаҫ тигән ыша ныс юҡ. Әгәр ҙә бындай кеше сәйәсмән булып китһә, ҡурҡыныс а рта ғына . Сөнки ул үҙенә буйһонғандар менән ғаиләләге модел ь буйынса аралашасаҡ. Миҫал итеп америка президенты Линдон Д жонсонды иҫкә төшөрәйек. Президенттың интеллектуалдарҙан әсе
       көлөүен Екатерина Егорова бала сағында атаһының уға ҡарата ҡаты мөнәсәбәте менән аңлата. "Атаһы бәләкәй сағында уны ҡыҙ ға оҡшаған тип сәсен ҡырҡа. Малайға дүрт йәш сағында уны йор т ҡуянын атып үлерергә мәжбүр итә".
       Бөгөнгө Рәсәйҙә 11 йәшкә тиклем 18,8 процент һәм 12 - 13 йәшлек 20,8 процент балаларҙа үҙ ата - әсәләренә ҡарата физи к көс ҡулланыу теләге барлыҡҡа килә. 14 йәштән үткән үҫмерҙә рҙең 5,6 проценты бындай теләк бик йыш булыуын, 16,7 процент ы ҡайһы ваҡыт булыуын таный.
       Әгәр Рәсәйҙә йәшәүсе ғаиләләрҙә был хәл үҙгәрмәһә, йәмғиә ӨӨә "көсләүсе" һәм "аҙғындар" үрсейәсәк. Уларҙең енәйәт ҡылы уҙарында шикләнергә тура килмәй. Бынан сығыу юлы бер генә - ғаиләлә көс ҡулланыуҙы туҡтатыу һәм быны эшләүсе кешеләргә т ейешле язаһын биреү.

Владимир Шакиев.
Материалдарҙы күсереп баҫҡанда (тулыһынса йәки өлөшләтә)
"БАШвестЪ" гәзитенә һылтанма яһау мотлаҡ.
НОВОЕ В РАЗДЕЛАХ
Сәйәсәт Иҡтисад Социум Мәҙәниәт Хоҡуҡ Спорт

Первая интернет-газета республики Башкортостан "БАШвестЪ"
"БАШИНФОРМ" мәғлүмәт агентлығы тарафынан сығарыла
E-mail
gazeta@bashvest.ru
Телефоны
(347) 272-93-65
(347) 273-32-62
 
(347) 272-48-00
(347) 273-14-83
Мөхәрририәттең фекере автор фекере менән тап килмәүе лә ихтимал